Những biến chứng của bệnh tiểu đường và cách phòng tránh kịp thời

Ai cũng biết biến chứng của bệnh tiểu đường có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Nhưng những tác hại tiềm ẩn khác của căn bệnh này thì không phải ai cũng biết. Cùng tìm hiểu tất cả những tác biến chứng của bệnh tiểu đường và cách phòng ngừa chúng qua bài viết dưới đây.


Biến chứng của bệnh tiểu đường có thể xuất hiện đột ngột hoặc dần dần theo thời gian


 Biến chứng của bệnh tiểu đường lên sức khỏe con người.

Đường huyết cao khiến hệ thống mạch máu và thần kinh trên khắp cơ thể bị tổn thương. Dần dần, người bệnh có thể gặp các biến chứng trên mắt, tim, thận, thần kinh, bàn chân… gây mù lòa, suy thận, đoạn chi, đột quỵ, thậm chí tử vong. Ngoài ra, những biến chứng trên da, nhiễm trùng, tổn thương hệ tiêu hóa, nướu – răng, hạ đường huyết, hôn mê do nhiễm toan ceton… cũng có thể xảy ra.

Biến chứng bàn chân

Biến chứng bàn chân là nguyên nhân chính dẫn đến các ca cắt cụt chi ở người tiểu đường. Tính trên toàn thế giới, cứ 30 giây lại có 1 bệnh nhân bị cắt cụt chân vì biến chứng này.

Điều đáng tiếc, tỷ lệ bệnh nhân bị nhiễm trùng bàn chân phải nhập viện điều trị tại nước ta đang có xu hướng gia tăng. Một phần do người bệnh không phát hiện mình bị biến chứng. Phần đa là do tâm lý chủ quan nghĩ rằng đường huyết ổn định là mãi mãi không bị biến chứng, chưa biết cách chăm sóc bàn chân và ngại đến bệnh viện khám định kỳ.

Biến chứng mắt 

Biến chứng về mắt  là môt trong những biến chứng của bệnh tiểu đường có thể dẫn đến các vấn đề về mắt, một số có thể gây mù nếu không được điều trị như bệnh võng mạc tiểu đường, tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể. Do đó, bệnh nhân tiểu đường cần phải kiểm tra mắt thường xuyên (ít nhất mỗi 1-2 năm/ lần). Nếu được chẩn đoán sớm, người bệnh có thể khôi phục phần nào thị lực và tránh khỏi nguy cơ mù lòa vĩnh viễn.

Biến chứng thần kinh 

Tác động của bệnh tiểu đường đôi với thần kinh có thể nghiêm trọng vì các dây thần kinh liên quan đến rất nhiều chức năng cơ thể của chúng ta, từ vận động và tiêu hóa đến tình dục và sinh sản. Trên thực tế, 60% đến 70% những người mắc bệnh tiểu đường sẽ mắc phải một số loại tổn thương thần kinh. 

Sự hiện diện của tổn thương thần kinh (bệnh thần kinh) do tiểu đường thường được nhận thấy thông qua các triệu chứng:

  • Tê bì, châm chích, bỏng rát hoặc ngứa ran ở bàn tay hoặc bàn chân
  • Rối loạn cương dương, liệt dương ở nam giới. Khô âm đạo, mất kinh ở nữ giới.
  • Đổ mồ hôi nhiều ở vùng mặt và thân, giảm tiết mồ hôi ở các chi, gây khô ngứa da, chai sần, dày móng, nứt nẻ ở tay, chân.
  • Dạ dày tiêu hóa kém, táo lỏng thất thường
  • Tim đập nhanh khi nghỉ

Đặc biệt, biến chứng của bệnh tiểu đường này còn là tiền đề thúc đẩy sự hình thành hoặc tiến triển nặng của nhiều biến chứng khác, điển hình như loét, hoại tử khiến người bệnh phải cắt cụt một phần hoặc cả bàn chân.



Biến chứng thận

Mao mạch (mạch máu nhỏ) tại cầu thận cũng là bộ phận dễ bị tổn thương bởi đường huyết cao. Điều này có thể khiến thận bị xơ hóa và giảm khả năng lọc chất thải, nước và muối dư thừa ra khỏi cơ thể (suy thận).

Ban đầu người bệnh có thể chỉ gặp 1 vài triệu chứng khó chịu như tiểu đêm nhiều, mệt mỏi, sưng mắt cá chân… Nhưng nếu không được điều trị sớm, thận bị xơ hóa nặng (suy thận giai đoạn cuối), người bệnh buộc phải chạy thận nhân tạo cực kỳ tốn kém.

Nguy cơ gặp biến chứng thận của bệnh tiểu đường sẽ càng tăng cao nếu kiểm soát không tốt các chỉ số đường huyết, cholesterol và huyết áp. Nếu bạn phát hiện có tình trạng tiểu bọt, nước tiểu có mùi lạ, điều đó chứng tỏ có albumin niệu vi lượng hoặc lượng protein cao trong nước tiểu. Đây là dấu hiệu cho thấy thận đang hoạt động không tốt.

Biến chứng tim mạch

Theo thống kê của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), người lớn mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ tử vong vì bệnh tim cao gấp 2 đến 4 lần so với người lớn không mắc bệnh tiểu đường. Biến chứng tim mạch cũng là nguyên nhân chiếm 70% trên tổng số ca tử vong của người bệnh tiểu đường.

Mặc dù có những loại thuốc có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu, nhưng những người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 vẫn có nguy cơ cao bị tăng huyết áp, cholesterol bất thường, xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim, đột quỵ… Đây cũng là lý do mà các bác sĩ luôn khuyến cáo người bệnh tiểu đường phải theo dõi chặt chẽ huyết áp, mỡ máu và nguy cơ tim mạch bên cạnh chỉ số đường huyết.

Biến chứng của bệnh tiểu đường và tác hại của nó lên cuộc sống và tinh thần người bệnh.

Cùng với những biến chứng của bệnh tiểu đường còn làm đảo lộn hoàn toàn cuộc sống của người mắc phải.

Nếu như trước đây, người bệnh có thể ăn mọi loại thức ăn theo ý thích thì nay họ phải đưa bản thân vào một chế độ ăn “eo hẹp” hơn. Nhiều người từng chia sẻ, việc việc ăn uống kiêng cữ từng khiến họ cảm thấy stress, nhìn thấy đồ ăn là lo lắng không biết ăn vào đường máu mình có tăng không. Dần dần họ mất tự tin và ngại tham gia các buổi giao lưu tụ tập cùng gia đình bạn bè.

Việc thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, uể oải, đi tiểu nhiều, mờ mắt, tê ngứa chân tay, hoa mắt chóng mặt… cũng khiến người bệnh gặp khó khăn trong sinh hoạt và làm việc. Vì mệt nên không muốn làm gì, không chăm sóc được con cháu, không kiếm được tiền, cảm thấy bản thân là gánh nặng cho gia đình. Vì mệt nên dễ cáu gắt với người thân, không muốn đi chơi, tụ tập cùng ai. Tinh thần theo đó cũng không thoải mái, bứt rứt khó chịu.

Nhiều người khi mới phát hiện bệnh còn mất ngủ vì lo sợ một mai mình sẽ bị biến chứng đột quỵ, nhồi máu cơ tim chết đi lúc nào không hay hoặc mù lòa, suy thận, cụt chi phải nằm một chỗ phải nhờ gia đình cơm bưng nước rót. Chưa kể đến, nỗi lo về tác dụng phụ của thuốc điều trị, đặc biệt là trên gan thận, khi dùng lâu dài cũng khiến cuộc sống của họ bị ảnh hưởng.



Cách phòng ngừa các tác hại do biến chứng của bệnh tiểu đường gây ra.

Để phòng ngừa biến chứng của bệnh tiểu đường gây ra, bạn có thể áp dụng một số lời khuyên dưới đây:

 Thực hiện chế độ ăn uống hợp lý khoa học.

-Cắt giảm lượng đường và tinh bột từ chế độ ăn uống của bạn:

 Nghiên cứu cho thấy những người tiêu thụ lượng đường và tinh bột cao có khả năng mắc bệnh tiểu đường cao hơn 40% so với những người ăn chúng ít hơn. Ăn nhiều thực phẩm có đường và carbs tinh chế có thể khiến những người có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường nhanh chóng phát triển thành bệnh.

 Khi cơ thể bạn hấp thụ đường sẽ nhanh chóng phá vỡ những thực phẩm này thành các phân tử đường nhỏ đi vào máu. Theo thời gian, điều này có thể dẫn đến lượng đường và insulin trong máu tăng dần, cho đến khi tình trạng cuối cùng nguy hiểm nhất là biến thành bệnh tiểu đường loại

 -Ăn theo chế độ Low carb:

 Thực hiện theo chế độ ăn ketogen hoặc rất ít carb có thể giúp tránh được bệnh tiểu đường. Trong một nghiên cứu kéo dài 12 tuần, những người mắc bệnh đái tháo đường đã ăn chế độ ăn ít chất béo hoặc ít carb. Lượng đường trong máu giảm tới 12% và insulin giảm 50% ở nhóm low-carb.

 Chọn thịt nạc trắng, thịt gia cầm hoặc hải sản thay vì thịt đỏ hoặc thịt chế biến sẵn.

 Chọn bơ đậu phộng thay vì chọn sô cô la hoặc mứt.

 Chọn bánh mì, gạo hoặc mỳ ống nguyên cám thay vì bánh mì trắng, gạo hoặc mì ống.

 Chọn chất béo không no (dầu ô liu, dầu canola, dầu ngô, hoặc dầu hướng dương) thay vì chất béo bão hòa ( bơ, chất béo động vật dầu dừa hoặc dầu cọ)

Ăn chế độ nhiều chất xơ:



Bổ sung nhiều chát xơ trong mỗi bữa ăn có thể giúp ngăn ngừa sự tăng đột biến lượng đường trong máu và insulin, vì thế giúp giảm nguy cơ mắc các biến chứng của bệnh tiểu đường

 Ăn ít nhất 3 suất rau và 3 suất trái cây tươi mỗi ngày sẽ góp phần giúp bạn phòng tránh bệnh tiểu đường.

Bổ sung lượng vitamin D 

 Những người không có đủ vitamin D, hoặc có nồng độ trong máu quá thấp, có nguy cơ mắc tất cả các loại bệnh tiểu đường. Hầu hết các tổ chức y tế khuyên nên duy trì mức vitamin D trong máu ít nhất là 30 ng / ml (75nmol / l). Nguồn thực phẩm tốt của vitamin D bao gồm cá và dầu gan cá tuyết. Ngoài ra, phơi nắng có thể làm tăng nồng độ vitamin D trong máu.

Giảm thiểu tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn:

 Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn sẽ góp phần giúp phòng tránh căn bệnh đái tháo đường.

 Uống cà phê hoặc trà:

 Việc bao gồm cà phê hoặc trà trong chế độ ăn uống có thể giúp bạn ngăn ngừa căn bệnh tiểu đường.

Ngừng hút thuốc lá:

 Hút thuốc có liên quan mạnh mẽ đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, đặc biệt là ở những người nghiện thuốc lá nặng. Bỏ thuốc lá đã được chứng minh là giảm nguy cơ mắc biến chứng của bệnh tiểu đường.


Luyện tập thể dục, thể thao thường xuyên:


 Hoạt động thể chất thường xuyên là một trong những cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa không chỉ bệnh tiểu đường mà còn các loại bệnh khác. Khi tập thể dục, cần ít lượng insulin hơn để kiểm soát lượng đường trong máu do vận động làm tăng độ nhạy insulin của các tế bào.

 Do đó, tốt nhất bạn nên chọn hoạt động thể chất mà bạn thích, có thể tham gia thường xuyên và quyết tâm gắn bó lâu dài.

Đi bộ tổng cộng 150 phút mỗi tuần ( 30 phút mỗi ngày), không nên ngưng luyện tập 2 ngày liên tiếp. Mỗi tuần nên tập kháng lực 2-3 lần ( nâng tạ,..)

 Người già, người đau khớp có thể chia tập nhiều lần trong ngày. Người trẻ nên tập khoảng 60 phút mỗi ngày, tập kháng lực ít nhất 3 lần mỗi tuần.


Cần có chế độ giảm cân hợp lý khi bị béo phì:


 Phần lớn những người phát triển bệnh tiểu đường loại 2 đều thừa cân hoặc béo phì. Hơn nữa, những người mắc bệnh tiểu đường có xu hướng mang trọng lượng dư thừa trong phần giữa và xung quanh các cơ quan như gan gọi là chất béo nội tạng. Chất béo nội tạng dư thừa thúc đẩy quá trình kháng insulin, làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.

 Theo Healthline, nghiên cứu trên hơn 1.000 người mắc bệnh tiểu đường cho thấy cứ mỗi kg (2,2 lbs) người tham gia giảm được thì nguy cơ mắc bệnh tiểu đường của họ giảm 16%, giảm tới mức tối đa 96%.

  Có nhiều lựa chọn lành mạnh để giảm cân, bao gồm chế độ ăn low-carb, chế độ ăn nhạt và ăn chay…. Cách ăn uống lành mạnh là chìa khóa giúp bạn duy trì việc giảm cân và giảm nguy cơ phát triển các biến chứng của bệnh tiểu đường

 Kiểm tra đường huyết thường xuyên bẳng máy đo đường huyết

Việc kiểm tra các chỉ số đường huyết tại nhà ngày càng trở nên đơn giản và tiện lợi.

Các sản phẩm máy đo đường huyết ngày càng hiện đại cho kết quả nhanh và chính xác và nhiều chức năng thông minh đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của con người.

Thông tin chi tiết về các loại máy đo đường huyết có thể tham khảo tại đây

Bất kể biến chứng của bệnh tiểu đường  nào cũng gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể. Do đó, người bệnh tiểu đường không được chủ quan, lơ là trong kiểm soát lượng đường máu, mỡ máu, huyết áp mỗi ngày. Kiểm tra sức khỏe định kỳ cũng là yếu tố quan trọng giúp người bệnh phát hiện biến chứng ngay từ khi chưa có dấu hiệu cụ thể, từ đó ngăn chặn sớm những tác hại nguy hiểm của tiểu đường.

Viết bình luận